Հարգելի՛ գործընկերներ,
Ինձ համար մեծ պատիվ է կրկին ելույթ ունենալ այս հարթակում։ Երկու տարի առաջ, երբ ես վերջին անգամ հանդես եկա այստեղ, Հարավային Կովկասը բնութագրվում էր անորոշությամբ և անվտանգության բացակայությամբ։ Մենք խոսում էինք խաղաղության մասին՝ այն որպես հեռավոր, գրեթե հրեշտակային նպատակ։ Եվրոպական հեռանկարը, թեև ոգեշնչող էր, գոյություն ունեցող անվտանգային մարտահրավերների պայմաններում թվում էր անհասանելի։
Այսօր ես վերադարձել եմ այստեղ հիմնովին այլ իրականության պայմաններում։ Մենք այլևս քննարկում ենք ոչ թե խաղաղության հնարավորությունը, այլ խոսում ենք հաստատված խաղաղության մասին։ Մենք խոսում ենք եվրոպական ինտեգրման մասին՝ ոչ թե որպես ցանկություն, այլ որպես ընդունված օրենք։
Հայաստանը վաղուց է հայտարարել, որ մեր տարածաշրջանը տևական խաղաղության կարիք ունի։ Տարիներ շարունակ մենք բախվել ենք թերահավատության և լուրջ մարտահրավերների։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանի կառավարությունն անսասան է մնացել իր համոզմամբ, որ երկրի ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և իր քաղաքացիների բարօրության միակ երաշխիքը հարևանների հետ խաղաղ գոյակցությունն է։ Վաշինգտոնյան Խաղաղության հռչակագրի ստորագրումն ու Խաղաղության պայմանագրի նախաստորագրումն այս ճանապարհին պատմական հանգրվաններ են։
Խաղաղությունը պարզապես պատերազմի բացակայությունը չէ։ Այն երկխոսություն է, վստահություն կառուցելու համբերատարություն և, ամենակարևորը, հասարակությունների միջև կապեր։ Կառավարությունները կարող են ստորագրել պայմանագրեր, բայց վստահությունը կառուցում են հասարակությունները։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է ստեղծել մարդկանց միջև կապեր, որոնք պայմանագրերը չեն կարող ստեղծել։ Կառավարությունները կարող են հանդիպումներ կազմակերպել, սակայն մեր լիազորությունները այստեղ ավարտվում են, իսկ մնացածը՝ իրական երկխոսությունն ու հաշտեցումը, ձեր ձեռքերում է։ Այս առումով ուրախ եմ նշել, որ վերջերս Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների միջև երկկողմ՝ ուղիղ երկխոսություններ են անցկացվել համապատասխանաբար Երևանում և Բաքվում։
Վերջին տարիների ընթացքում մեր գործընկերությունը Եվրոպական միության հետ զարգացել է աննախադեպ տեմպերով։ Մինչ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը (ՀԸԳՀ) ծառայում է որպես Հայաստան–ԵՄ գործընկերության ամուր իրավական հիմք, մենք մեր հարաբերությունները զարգացրել ենք ՀԸԳՀ-ից շատ ավելի անդին՝ հարստացնելով դրանք նոր ուղղություններով։
Թույլ տվեք նշել հիմնական ձեռքբերումները։ Հենց երեկ մենք ընդունեցինք Հայաստան–ԵՄ գործընկերության ռազմավարական օրակարգը, որը լրացնում է ՀԸԳՀ-ն և մեր գործընկերության օրակարգը բարձրացնում ռազմավարական մակարդակի։
Բայց ամենանշանակալից իրադարձություններից մեկը տեղի ունեցավ գարնանը։ Հայաստանի խորհրդարանը ընդունեց «Եվրոպական միությանը Հայաստանի Հանրապետության անդամակցելու գործընթացի մեկնարկի մասին» օրենքը։ Եվ այստեղ կուզենայի ընդգծել քաղաքացիական հասարակության դերը, քանի որ օրենքը քաղաքացիական նախաձեռնություն էր և հստակ արտացոլում էր Հայաստանի քաղաքացիների ձգտումները։ Այն փաստը, որ կառավարությունն ու խորհրդարանական մեծամասնությունը աջակցեցին նախաձեռնությանը, ցույց է տալիս, որ մենք կիսում ենք նույն՝ Հայաստանը ԵՄ-ին մոտեցնելու տեսլականը։ Սա խորհրդանշում է, որ Հայաստանում ճանապարհը դեպի Եվրոպա ոչ միայն կառավարության քաղաքականությունն է, այլև հասարակության ընտրությունը՝ անհատից դեպի պետություն գործընթաց։ Սա ժողովրդավարություն է գործողության մեջ։
Այսօրվա իմ ելույթը սկսեցի՝ նշելով, որ այս ձևաչափում իմ նախորդ ելույթից ի վեր շատ բան է փոխվել։ Իրոք, անվտանգային իրավիճակը, խաղաղությունը տարածաշրջանում և Հայաստան–ԵՄ գործընկերության խորությունը էապես վերափոխվել են։ Սակայն այս բոլոր գործընթացների ընթացքում կա մի բան, որը չի փոխվել․ դա Հայաստանի կառավարության ամուր հանձնառությունն է ժողովրդավարական ուղուն՝ չնայած բոլոր մարտահրավերներին՝ պատերազմ, ներքաղաքական ճգնաժամ, արտաքին միջամտություն և մանիպուլյացիաներ։
Այսօր մենք բախվում ենք նոր սպառնալիքների։ Հիբրիդային հարձակումները՝ ապատեղեկատվական քարոզարշավները, կիբերհարձակումները, հանրային կարծիքի մանիպուլյացիայի և ժողովրդավարական ինստիտուտների հանդեպ վստահության թուլացման փորձերը, դարձել են առօրյա իրականություն։ Այս սպառնալիքներն ուղղված են ժողովրդավարական հասարակությունների բաց լինելը շահագործելուն։
Բայց ահա թե ինչ ենք մենք սովորել․ երբ հիբրիդային սպառնալիքներին
About the Author
