Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել նոր նախագիծ, որի նպատակն է ստեղծել գյուղատնտեսական նշանակության հողերը որպես չօգտագործվող դասակարգելու չափանիշներն ու դրանց հաշվառման կարգը։ Այս քայլը նախատեսվում է իրականացնել համայնքների կողմից իրականացվող դիտարկումների հիման վրա։
Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսգրքի, հողամասի նկատմամբ իրավունքները կարող են դադարեցվել դատական կարգով, եթե այն երեք տարվա ընթացքում չօգտագործվի։ Սակայն ներկայումս գործող իրավական ակտերում չեն սահմանված այսպիսի դասակարգման կոնկրետ չափանիշները։
Նախագծի հիմքում ընկած է հողային օրենսգրքի պահանջը, որ համայնքները պետք է վերահսկեն հողերի նպատակային և արդյունավետ օգտագործումը։ Այս նպատակով նախատեսվում է ստեղծել համայնքների կողմից իրականացվող դիտարկումների հիման վրա կազմվող շտեմարան։
Ինչպե՞ս կաշխատի համակարգը
Համայնքները կիրականացնեն դիտարկումներ և կներկայացնեն տվյալները ազգային գեոպորտալի քարտեզագրական համակարգում։ Այս տվյալները կներառեն հողօգտագործողի և սեփականատիրոջ տեղեկությունները, հողամասի տվյալները (գտնվելու վայր, կադաստրային ծածկագիր, հողատեսք, մակերես), հողամասի նկատմամբ գրանցված իրավունքների տեսակը, ինչպես նաև հողամասը որպես չօգտագործվող դասակարգելու հիմնավորումը և դրա պատճառները։
Ինչու՞ է դա կարևոր
Այս նախագիծը կարևոր է, քանի որ այն կօգնի բացահայտել և հաշվառել գյուղատնտեսական նշանակության հողերի, մասնավորապես վարելահողերի, չօգտագործվող տարածքները։ Ըստ 2024 թվականի տվյալների՝ Հայաստանի վարելահողերի մոտ 52,79 տոկոսը (մոտ 232602 հեկտար) նպատակային չի օգտագործվում։
Այս համակարգը կօգնի պետական մարմիններին և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին ավելի արդյունավետ կառավարել հողային ռեսուրսները, խթանել դրանց արդյունավետ օգտագործումը և, հետևաբար, բարելավել երկրագործական արտադրության ցուցանիշները։
Չօգտագործման հիմնական պատճառներից են սեփականատերերի երկրից բացակայությունը, ցածր եկամտաբերությունը, ոռոգման ջրի անհասանելիությունը, գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման դժվարությունները և այլն։ Նոր համակարգը կօգնի ավելի լավ հասկանալ այս խնդիրների ծագման պատճառները և մշակել դրանց լուծման համար ավելի թիրախային միջոցներ։
About the Author
