Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը ներկայացնում է կառավարության որոշումների լրացումներ և փոփոխություններ, որոնք ուղղված են Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի արդյունավետության բարձրացմանը։
Ծրագիրը, որի նպատակն է սոցիալական և տնտեսական ներառումը՝ Հայաստանում երկարաժամկետ բնակության համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու միջոցով, 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի դրությամբ հավաստագիր է ստացել 3717 ընտանիք, որից 1612-ը իրացրել է այն։ Ծրագրի իրականացման ընթացքում հայտնաբերվել են մի քանի խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են աջակցության լիարժեք իրացմանը։
Առաջարկվող փոփոխությունները վերաբերում են ծրագրի առանցքային կետերին։
1. Հիփոթեքային վարկի մարման աջակցության ընդլայնում
Նախկինում ծրագրի շրջանակում հիփոթեքային վարկի մարման աջակցությունից կարող էին օգտվել միայն այն ընտանիքները, որոնք բնակելի անշարժ գույքի ձեռքբերման կամ անհատական բնակելի տան կառուցման նպատակով ստացել են հիփոթեքային վարկ։ Այս պայմանը սահմանափակում էր աջակցության շահառուների շրջանակը։
Այժմ սահմանվում է, որ աջակցությունից կարող են օգտվել նաև այն շահառուները, որոնք 2025 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ բնակելի անշարժ գույքի ձեռքբերման կամ անհատական բնակելի տան կառուցման նպատակով ստացել են ոչ թե հիփոթեքային, այլ որևէ այլ տեսակի վարկ։ Սա կնշանակում է, որ ծրագրի շահառուների ցանկը կընդլայնվի։
2. Դրական մնացորդի իրացման պարզեցում
Կահույքի և կենցաղային տեխնիկայի գնման համար ներկայացվող ֆինանսական փաստաթղթերի հետ կապված խնդիրը նույնպես կլուծվի։ Նախկինում խնդիր էր առաջանում այն բանից, որ վաճառողների կողմից տրամադրվող փաստաթղթերը հաճախ չէին համապատասխանում պահանջվող ձևաչափին։
Այժմ նախատեսվում է պարզեցնել այս գործընթացը։ Ծառայության կողմից աջակցության գումարը կփոխանցվի ուղղակիորեն վաճառողի բանկային հաշվին՝ համապատասխան ֆինանսական փաստաթղթի հիման վրա։ Այս փաստաթղթերի ցանկը ներառում է հաշիվ-ապրանքագիր, փոխանցման հայտ, փոխանցման հաշիվ և այլն։
3. Ընտանիքի անդամների սահմանման ընդլայնում
Առաջարկվում է ընդլայնել այն անձանց շրջանակը, որոնք կարող են համարվել ընտանիքի անդամներ ծրագրի շրջանակում։ Ըստ նախնական պայմանների՝ ընտանիքի անդամ կարող էր համարվել այն անձը, որը ներկայացրել էր առցանց դիմում-հայտարարություն և ստացել ծրագրով նախատեսված հավաստագիրը։
Այս պայմանը փոփոխվում է։ Պատվիրվում է ծրագրի շրջանակում որպես ընտանիքի անդամ դիտարկել մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ ծնված երեխաներին՝ անկախ այն հանգամանքից, թե երբ են նրանք ներկայացրել իրենց դիմումը։
4. Շահառուի կարգավիճակ ստանալու պայմանների պարզեցում
Ամենահիմնարար փոփոխություններից մեկը վերաբերում է շահառուի կարգավիճակ ստանալու պայմաններին։ Նախկինում անհրաժեշտ էր ներկայացնել առնվազն երկու փաստաթուղթ՝ ապացուցելու համար, որ տեղահանումից առաջ առնվազն վերջին 12 ամսվա ընթացքում աշխատել կամ սովորել է Ղարաբաղում։
Այժմ, եթե դիմած և շահառուի կարգավիճակ չստացած դիմումատուի տվյալները առկա են Ղարաբաղի անհատական հաշվառման տվյալների բազայում կամ ԿԳՄՍ նախարարության կողմից վարվող տեղեկատվական համակարգում, որտեղ արտացոլված է տեղեկատվություն այն մասին, որ դիմումատուն 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից, 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ից առաջ առնվազն 12 ամսվա ընթացքում աշխատել կամ սովորել է Ղարաբաղում, ապա նրան շնորհվում է շահառուի կարգավիճակ՝ անկախ որոշմամբ սահմանված փաստաթղթերի առկայությունից։ Սա կնշանակում է, որ շահառուի կարգավիճակ ստանալու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացման պահանջը կվերացվի այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը հայտնի է պետական համակարգերից։
Այս փոփոխությունները նպատակ ունեն ծրագրի վարչական բեռը նվազեցնելը, պարզեցնել գործընթացը շահառուների համար և ապահովել աջակցության ավելի լայն շրջանակի իրացումը։