ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրեց Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու (ՀԱԱՍԵ) ներկայիս իրավիճակի վերափոխման եւ դրա ապագայի համար առաջարկվող հիմնարար փոփոխությունների պլանը։ Այս քայլը կատարվում է Կտրիճ Ներսիսյանի հեռացումից հետո եւ ուղղված է Եկեղեցու կառավարման, ֆինանսական հաշվետվողականության եւ հոգեւորականների սոցիալական երաշխիքների բարեփոխմանը։
Վարչապետի առաջարկները կարելի է ամփոփել երեք հիմնական ուղղության մեջ։
1. Կաթողիկոսական տեղապահի ընտրություն
Նոր համակարգը նախատեսում է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տեղապահի ընտրության գործընթացի իրականացումը՝ ըստ ՀԱԱՍԵ-ի ներքին կանոնների եւ մեխանիզմների։ Սա նշանակում է, որ ընտրությունները կկատարվեն Եկեղեցու ներսում գործող սահմանված կարգերով, առանց արտաքին միջամտության։
2. Նոր Կանոնագրքի մշակում եւ ընդունում
ՀՀ կառավարությունը նախատեսում է նպաստել ՀԱԱՍԵ-ի համար նոր Կանոնագրքի մշակմանը եւ ընդունմանը։ Այս փաստաթուղթը կդառնա Եկեղեցու ներքին կառավարման եւ գործունեության հիմնական իրավական հիմքը։ Կանոնագիրը պետք է լինի բազմակողմանի եւ կներառի հետեւյալ հիմնական կետերը․
Հոգեւորականների բարեվարքության կանոններ եւ երաշխիքներ․ Կանոնագիրը կսահմանի հոգեւորականների պարտականությունները եւ կապահովի դրանց կատարման համար անհրաժեշտ երաշխիքները։
Ֆինանսական թափանցիկություն եւ երաշխիքներ․ Կանոնագիրը կապահովի Եկեղեցու ֆինանսական գործունեության ամբողջական թափանցիկություն եւ կառավարման բարձր մակարդակ։
Ապաքաղաքական լինելու երաշխիքներ․ Կանոնագիրը կապահովի Եկեղեցու անկախությունը եւ դրա գործունեության ապաքաղաքական լինելը։
Հարկային համապատասխանություն եւ վերադարձ․ Կանոնագիրը կապահովի Եկեղեցու գործունեության համապատասխանությունը Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրությանը։ Ըստ նախատեսված համակարգի՝ Եկեղեցուն վճարված հարկերը եւ տուրքերը ամբողջությամբ կվերադարձվեն դրան։
Հոգեւորականների սոցիալական երաշխիքներ․ Կանոնագիրը կապահովի հոգեւորականների համար սոցիալական երաշխիքների ամբողջական փաթեթ, որը ներառում է կուտակային կենսաթոշակային համակարգ, եկամտային հարկի վերադարձ, սոցիալական կրեդիտներ եւ առողջապահության համընդհանուր ապահովագրություն։ Սա կապահովի, որ հոգեւորականները կարողանան լիարժեք օգտվել այս համակարգերից, ինչը ներկայումս հիմնականում հնարավոր չէ վարձատրության արձանագրված համակարգ չունենալու պատճառով։
3. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ընտրություններ
Նոր Կանոնագրքի ընդունումից հետո նախատեսվում է անցկացնել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ընտրությունները՝ հստակ սահմանված եւ թափանցիկ ընտրական գործընթացի միջոցով։ Սա կապահովի, որ Եկեղեցու ղեկավարի ընտրությունը կատարվի նոր, բարեփոխված եւ ժամանակակից կանոնների հիման վրա։