Անցնող տարին, լինելով նախընտրական փուլի վերջինը, չառանձնացավ այս իշխանության՝ խոստումները չկատարելու ավանդական մոտեցմամբ։ Փոխարենը, այս տարի ևս իշխանությունները նախընտրեցին գնալ ոչ թե իրենց 2021 թվականին տված սոցիալական և տնտեսական խոստումները կատարելու ճանապարհով, այլ հակառակ՝ պոպուլիստական բացատրություններ հայտնի և նոր սուտ խոստումներ տալու ճանապարհով։ Այս եզրահանգումը հստակ արտահայտում է ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը՝ ամփոփելով անցնող տնտեսական տարին։
Իր խոսքով՝ այս տարի իշխանությունները հաստատել են 2026 թվականի պետական բյուջեն, սակայն սոցիալական ոլորտում որևէ խոստում չի իրականացվել։ Օրինակ, կենսաթոշակների միջին չափը պետք է դարձնեին նվազագույն սպառողական զամբյուղի արժեքին համապատասխան։ Իրենց իշխանության տարիներին, երբ խոսում էին այդ մասին, պարբերաբար հայտնում էին, որ դեռ կա ժամանակ, և իրենց խոստումները կիրականացվեն։ Սակայն այժմ, երբ սոցիալական որևէ խոստում իրականացված չէ, նրանք փորձում են բացատրել իրենց ձախողումները՝ օբյեկտիվ պատճառներով կամ նորից մանիպուլացնել հասարակությանը։
Ավետիսյանը նշում է, որ չիրականացվել են երեք հիմնական, չափելի սոցիալական խոստումներ, ինչը, նրա խոսքով, հստակ ցույց է տալիս իշխանության կողմից մարդկանց խաբելը։
Անդրադառնալով տնտեսական ոլորտին՝ տնտեսագետը նշում է, որ իշխանությունները խոստանում էին տնտեսական համակարգի որակական «բարեփոխումներ» և արտաքին տնտեսական դիվերսիֆիկացիա։ Իրականում, նրա խոսքով, պատկերը հակառակն է։ Հայաստանի տնտեսության կախվածությունը մեկ երկրից՝ Ռուսաստանից, շարունակաբար մեծացել է։ Խոստանում էին ներդրումային բումեր, սակայն դրա ականատեսը չեղանք, այլ կրկին ունեցանք կապիտալի «փախուստի» դրսևորումներ։
Նրանք խոստանում էին բարձր տնտեսական աճ՝ ի հաշիվ երկրի ներուժի, բայց արձանագրվեց, որ այս տարվա աճը նախորդ տարիների համեմատ էապես նվազել է։ Սա, ըստ Ավետիսյանի, ապացուցում է, որ բարձր աճի վրա ազդող հիմնական գործոնը ներքինը չէ, այլ արտաքին՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմի պայմաններում ստեղծված իրավիճակը։
Այս տարի նաև չի իրականացել ժողովրդագրական պատկերի բարելավման խոստումը։ Իրականում, նշում է տնտեսագետը, ժողովրդագրական իրավիճակը վատանում է՝ մոտենալով ճգնաժամի։ Շարունակվում է ծնունդների նվազումը, մահերի աճը, մահացության ցուցանիշի բնական հավելաճը նվազում է, իսկ ամուսնությունների թիվն է նվազում, իսկ ամուսնալուծությունների թիվն աճում։ Այս վատացումն առավել ընդգծված է գյուղական բնակավայրերում։
Ավետիսյանը նաև անդրադառնում է բազմազավակ ընտանիքներին աջակցելու խոստումներին։ Այս տարվա վերջին ընդունված նոր նախագծով 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ երեխաների ծննդյան միանվագ նպաստը կրկին իջեցվել է՝ մեկ միլիոն դրամից դարձնելով 500 հազար։
Նա նշում է, որ իշխանությունները խոստանում են աջակցություն փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացմանը, սակայն այս տարի արձանագրվեց, որ միկրոբիզնեսի և փոքր բիզնեսի հարկային բեռը կրկնապատկվել է՝ շրջանառության հարկը 5 տոկոսից դարձնելով 10 տոկոս։ Այս քայլը հանգեցրել է սնանկացումների, բիզնեսների կորստի և շատերի արտագաղթի։
Ավետիսյանը նաև նկատում է, որ այս տարի արձանագրվել է առաջին անհրաժեշտության ապրանքների էական գնաճ, իսկ նվազագույն սպառողական զամբյուղի արժեքը աճում է այն դեպքում, երբ հաջորդ տարի չեն բարձրանալու կենսաթոշակների, անապահովության նպաստների և նվազագույն աշխատավարձի չափերը։
Ըստ տնտեսագետի՝ այս ամենի արդյունքում հաջորդ տարի մեր թոշակառուները, նպաստառուները և աշխատող աղքատները կապրեն ավելի վատ, քան այս տարի, իսկ այս տարի էլ ավելի վատ, քան նախորդը։
Ավետիսյանը նշում է, որ իշխանությունները զիջումներ են անում իբրև անվտանգության համար, խաղաղության կեղծ խոսույթի ներքո խոստանում են ապահով և բարեկեցիկ կյանք։ Սակայն, նրա խոսքով, զիջումները արձանագրվում են, իսկ խաղաղությունը մարդիկ չեն տեսնում։ Անցնող տարում ականատես ենք եղել ադրբեջանական նույն խոսույթին, սպառնալիքներին, տողատակով իրենց պահանջը առաջ մղելուն, իսկ տարվա վերջում՝ տնտեսական էքսպանսիայի ակնհայտ դրսևորումների, որոնք, նրա կարծիքով, հիշեցնում են տնտեսական էքսպանսիայի ծիլեր։
About the Author
